Komandante Labarik harik uma lulik Ceforpol iha Baucau

Radio, online  - Jose dos Santos Lemos alias Komandante Labarik foin lalais ne’e hakat ba suku Buruma, Distritu Baucau hodi hari uma lulik air in tolu ho naran Centru Formasaun Politika (Ceforpol).

“Hau haketak-an husi ita nia forsa Falintil komesa 2000, tanba hau lao tama sai distrutu 13 hodi  buka tuir oan kiak, feto faluk no forsa Falintil Armada ne’ebe sira nian ruin sei namkari lemo-lemo. Hau sei halibur ruin sira ne’e mai tau iha uma lulik ai rin   tolu ne’e,’dehan eis Komandante Labarik ba kuaze ema atus tolu resin mak tuir serimonia ne’e.

Eis Komandante Labarik lamenta tebes ba ba estadu ne’ebe laiha atensaun ,maximu ba eis Falintil no veteranus sira ne’ebe barak mak moris susar no balun halo to’os. Tuir Labarik, estadu tenki hare ema funu nain sira nia moris.

Eis Komandante Buibere, Candida Mesquita, dehan, serimonia ritual uma lulik air in tolu ne’e fo forsa hodi lao buka tuir maluk sira nia ruin ne’ebe naklekar  no balun ne’ebe sei moris halo to’os  hodi defende sira nia direitu.

“Durante Tinan 13 ami lao tun sae, ema hare ami hanesan ema bulak, maibe ami pasensia ami lao nafatin buka tuir ami nia maluk sira, hodi mai hamutuk iha uma lulik ai rin tolu,”komenta Candida.

Julia Coreia Guterres, alias Hatama Lemorai mos dehan, liu husi serimonia ne’e hodi halibur no hamutuk, tanba uma lulik air in tolu atu hametin  fiar kultura iha nasaun ida ne’e. 

“Hau hanesan joven, foin sae husu ba joven sira iha Timor laran tomak,  atu fiar ita nia kultura, Fiar ita nia uma lulik rasik, atu nune’e it abele moris iha paz no estabilidade nia laran,’dehan Julia. 

Iha serimonia ritual  husi grupo ne’e Komandante Labarik ho nia elementus  sira, iza farda eis FALINTIL nia hodi simu bua ho malus husi  uma lulik nain (Ketua Adat)  hodi rei nia liman.

Iha mos ema ida prezensa hanesan padre hatais batina mutin hodi halo missa, maibe iha missa ne’e laiha komunga. Ema sira mak tuir serimonia ne’e hothotu ba bensa ema ne’ebe hatais batina mutin.