Guine Ekuatorial Adere ba CPLP Ho Unaminidade

Radio online._Guiné Ekuatoriál liu husi simeira Xefe Estadu no Governasaun Comunidade dos Países da Língua Portuguesa (CPLP) nebe halao iha Tersa Feira, loron 22/07/14 iha salaun Ministériu Nogosiu Estrangeiru (MNEC) deside ho votus unaminidade hodi simu Guine Ekuatorial hodi tama ba organizasaun internasional refere.

Komesa ohin ba oin, Guinea Ekuatorial iha direitu hanesan mos nasaun membru CPLP sira seluk ba simeira tuir mai.

Prezidente Repúblika (PR), Taur matan Ruak hafoin enkontru ho Xefe Estadu no Governu ofisialmente deside ho unaminidade ba adezaun nasaun Guine Ekuatorial nian sai membru ba CPLP.

“Deside ho unaminidade tamba ne’e maka Guine Ekuatorial tama CPLP, se la deside ho unaminidade sei la tama,”dehan Prezidente, Taur matan Ruak liu husi konferensia ba imprensa iha salaun konferensia MNEC, Praia dos Coqueirus, hafoin hala’o enkontru ho Xefe Estadu no Governu.

Relasiona ho kriteria CPLP nian ne’ebé maka iha durante ne’e sosiedade tomak kestiona sobre direitus umanus iha Guine Ekuatorial tamba ne’e Timor-Leste pronto nafatin ajuda liafuan no ispiritu para ajuda povu Guine Ekuatorial nune’e bele moris iha paz no demokrasia no direitus umanus  ne’ebé diak liu.

“Wainhira Presiza Timor-Leste pronto servisu hamutuk ho Guine Ekuatorial bele transforma ho ispiritu no liafuan hodi ajuda,”Prezidente, Taur Matan Ruak, hateten.


Guinea Ekuatorial adere ba organizasaun CPLP ne’e liuhusi debate ne’ebe naruk, iha konsensu ida ne’ebé jeneralizadu, favoravel ne’ebe maka susitadu hodi kombina  Prezidente husi membru CPLP foun   ne’e, Teodoro Obiang, tenke esplika pasu ne’ebé fó dadu no previstu ona hodi kumpri kondisaun sira husi adezaunne’enian.

Delegasaun nasaun CPLP balun kestiona Prosesu entrada Guinea Ekuatorial nian tama ba CPLP ne’e, la deside liuhusi votasaun maibe liu husi formasaun opiniaun jeral deit.

Desizaun
entrada Guinea Ekuatorial nian ba organizasaun CPLP  ida ne’e, foti iha sesaun ne’ebé husi Simeira CPLP ba dala sanulu nian, ne’ebé hala’o iha Díli Timor-Leste.

Iha okaziaun ne’e, Prezidente Repúblika Portugal, Aníbal Cavaco Silva, hateten prinsípiu fundadór sira husi komunidade país sira ne’ebé koalia lian portugues, inklui respeitu ba direitu umanu no uzo portugés hanesan lian ofisiál, no invoka roteiru ne’ebé estabelese ba adezaun Guiné Ekuatoriál.

Ho entrada Guinea Ekuatorial nian ne’e, nasaun membru CPLP sira seluk espera katak, Teodoro Obiang bele  kumpri kondisaun sira husi adezaun ninian no apoiu ne’ebé nesesita husi parte CPLP nian, atu kumpri buat hotu ne’ebé maka komunidade ida ne’e hein husi Guiné Ekuatoriál nian.

Roteiru ne’ebé estabelese ona husi CPLP ba adezaun Guiné Ekuatoriál inklui atu hakotu
pena de Morte no medida sira ho destinu atu promove uzu portugés, iha país ho lian ida ne’ebé uza barak liu maka kastellanu.

Organizasaun CPLP harí iha loron 17/07/1996, lokaliza iha nasaun Portugal no Timor-Leste adere ba membru CPLP iha loron 20/05/2002 hafoin restarasaun Indepedensia.