Indultu ba Lucia Lobato: Vitoria ba Koruptor sira no Derrota ba Povu Terus-na’in

Dili, Radio Online. Membru Transparansi Internasional Timor-Leste (TI- TL) dehan Koruptor sira lalika ona ta’uk atu hatan ba Lei, no lalika ona tauk atu tama Komarka! Tanba Koruptor sira iha Defensor di’ak no bo’ot ida mak Prezidente Republika rasik.

 

Indultu ba Lucia Lobato, hatudu mo-mos katak governantes no ex-governantes sira uza salah poder politiku nebe’e Povu fo ba sira iha tempu eleisaun, hodi nakfilak ‘Indultu’ nudar ‘Insultu’ ida ba Povu, bainhira uza ‘Indultu’ hanesan instrumentu politiku, atu politiku na’in sira defende malu no fo perdaun ba malu, hanesan fali sira pertense ba klube elite ida iha nebe’e Konstituisaun no Lei nebe’e Timor-Leste iha mos la vale buat ida ba sira.

Virgilio da Silva Guterres portavoz dehan” Iha fulan hirak liu ba Prezidente Republika haklaken ba Povu Timor-oan iha fatin barak, katak nia sei la fo Indultu ba Koruptor sira. Timor-oan sira mos kontenti, bainhira rona ita-nia Prezidente Republika tuba-metin rai hodi hamutuk ho Povu, atu prevene korupsaun no kombate koruptor sira iha rai ida ne’e laran. Maibe, bainhira Prezidente Republika fo Indultu ba Lucia Lobato, Povu Timor-oan triste no tanis, tanba ho Aktu Indultu ne’e Prezidente Republika mos desvaloriza no hamate hotu kedas mehi Povu Timor-oan nian atu hari’i no hametin Timor-Leste, nudar Estadu de Direitu Demokratiku iha nebe’e ema hotu-hotu inklui Ukun Na’in sira tenki hakruk ba Lei”

Nia hatutan katak Povu hamlaha ba ‘lia-los’ no hakarak atu Timor-Leste iha Sistema Judisiariu ida di’ak, forti, independente, profesional ho integridade, atu nune’e Povu bain-bain bele mos buka no hetan justisa, hodi loke dalam ba dezenvolvimentu nasional iha nebe’e ema hotu-hotu, liu-liu sira nebe’e marjinalizadu no vulneravel mos iha loron ruma, bele hetan benefisiu ekonomiku husi Ukun Rasik-an.

Membru husi TI-TL rekomenda ba :

  • Governantes no Ex-Governantes atu la bele hatúr imi-án iha Lei nia-leten, tanba imi la-os de’it estraga imi-naran, maibe imi mos hafo’er imajen Timor-Leste nian iha rai laran no rai seluk, “tanba TL ratifika ona konvensaun ONU nian kona-ba kombate korupsaun”,
  • Parlamentu Nasional atu hamosu lalais Lei Amnestia, atu nune’e bele defini lo-los kriteria nebe’e presiza atu fo Indultu ba prizioneiru ruma. Bainhira Timor-Leste seidauk iha Lei Amnestia, husu ba Prezidente Republika atu konsidera ‘Korupsaun’ krime extraordinariu’ ida mak la merese Indultu; tanba susar ba Povu atu simu bainhira Governante ka Ex-Governante ida komete no hetan tiha ona kastigu ba krime bo’ot ida hanesan korupsaun, bele hetan fali Indultu, ba Orgaun Soberanu hát (Prezidensia,
  • Parlamentu Nasional, Governu no Judisiariu) atu labele hatún-malu no liu-liu labele desvaloriza no la bele hamate  independensia no profesionalizmu Orgaun Judisiariu nian, bainhira halo interferensia politika; tanba Povu terus-na’in ida ne’e presiza Judisiariu ida independente hodi hala’o justisa ba ema hotu no mos.
  • Ukun Na’in sira, ba Ukun Na’in sira hotu atu labele uza salah poder politiku nebe’e Povu fo ba imi iha tempu eleisaun.  ‘Indultu’ labele fali sai instrumentu politiku ida ba Governantes no Ex-Governantes atu fo perdaun ba malu bainhira imi ruma komete krime ida a’at no foer liu hanesan Korupsaun.

Membru TI-TL mak Fundasaun Mahein, Fundasaun Haburas, LutaHamutuk, CEPAD, RENETIL & TLMDC. Komunikado imprensa ne’e halao iha loron 05 Setembru 2014, iha Fundasau Haburas, Dili, Timor-Leste.