Tanba moe no tauk afeita diskriminasaun, pasiente 200 pozitivu halai subar

Radio online, Fonte Diario Nasional -  Ministeriu da Saude, (MS) liu husi unidade programa, ba HIV/SIDA no tuberkolosis, identifika ona pasiente HIV pozitivu nain 200 resin maka halai ba subar an hodi, lakoi ona halo tratamentu.

Pasiente nain 200 resin, durante ne’e halao tratamentu, iha Ospital Nasional Guido Valadares, Hospital Referral Maubise, Suai, Baucau, Oecusse, Maliana no Klinika Bairopite. 

Informa Xefi Interenu unidade Programa HIV/SIDA ho Tuberkolosus iha Ministeriu Saude ba jornalista sira, iha salaun Delta-nova, Dili, sesta (22/03/2013).

Tuir dadus ne’ebé,  Xefi  Interenu unidade Programa HIV/SIDA ho Tuberkolosus iha Ministeriu Saude fo sai katak, oras ne’e dadauk numeru moras HIV/SIDA mai to’o dezembru 2012 kuaze pasiente sira maka sofre moras HIV hamutuk nain 316 husi numeru ne’e foin 86 maka halao tratamentu hodi hemu aimoruk ARV no 37 maka mate ona, no mos 200 resin maka halai lakon.

Xefi  Interenu unidade Programa HIV/SIDA ho Tuberkolosus iha Ministeriu Saude, Constantino Lopes, husu ba Timor oan sira, li-liu juventudi sira atu kuidadu-an no hadok-an husi relasaun seksual livre, tanba oras ne’e pasiente HIV pozitivu nain 200 resin maka halai subar-an husi tratamentu.

“Durante ne’e ami identifika, numeru pasiente HIV pozitivu ema nain 300, maibe ema nain 200 resin seluk halai lakon tiha deit to’o agora la aprezenta an no la kontinua ona halo tratamentu,” informa Constantino Lopes ba jornalista sira, iha salaun Delta-nova.

Ho situasaun ida ne’e, Ministeriu Saude tatoli ba Juventudes hotu atu proteze-an, labele halo relasaun seksual livre, ho ema ne’ebé la kuñese. Se hakrak obriga karik, tenke uza kondom.

Constantino deskonfia katak, ema ho HIV pozitivu hirak ne’e, halai subar an, dalaruma tanba moe no mos tauk atu hetan diskriminasaun husi komunisade.

“Ami husi parte Ministeriu Saude ho parseiru hotu-hotu esforsu buat meiu oinsa, para sira bele fila fali halo tratamentu hodi hemu aimoruk ARV,” afirma Constantino.

Atu halo prevensaun ho la fo inpaktu boot, ba joven mak Ministeriu Saude halao ona distribuisaun kondom no kontinua halo sosializasaun ba entidades, no komunidade sira atu bele kontribui ba prevensaun HIV/SIDA.

Costantinu esplika katak, hemu aimoruk ARV ne’e laos atu kura, HIV/SIDA tanba virus susar atu kura no labele kura, maibe bele prevene hodi redus virus no hanaruk, pasiente nia vida moris. Moras HIV ne’e, moras inisional tama ba SIDA, tan ne’e pasiente ne’ebé hetan moras HIV pozitivu tenke halo tratamentu intensivu iha Ospital ka Klinika Saude sira hodi hemu aimoruk ARV para bele impede virus ne’ebé dezenvolve an ba SIDA. ***