PM Xanana hirus jornal Independente

Radio, online – Primeiru Ministru (PM), Kay Rala Xanana Gusmao lamenta no hirus ba publikasaun diario Independente ho edisaun Nu.632, Kuarta Dezembru 2013, iha head line news ho titlu, Iha kotuk Alfredo Hamnasa ho Woodside, Xanana tanis. Tuir PM Xanana iha ninia titlu bele simu, maibe iha ninia kotasaun (kutipan) la los.

“Hau durante ne’e ladun lee no ladun importa, saida imi jornalista sira publika iha jornais, mais ohin liu husi publikasaun jornal Indepedente, ne’e hau la simu,”dehan PM Xanana iha aeroportu Internasional, Nicolao Lobato Kuarta, (18/12) wainhira atu aranka ba estranjeiru.

Tuir Xefi governu ba periodu dala II ne’e hatutan, hakarak Independente, hamrik hodi ajuda malu nudar nasaun.

PM Xanana reafirma katak, saida mak Xanana dehan iha Prezidensia da Republika, Independete hatun koutasaun ou kutipan sala hotu konaba asuntu ne’e.

PM Xanana husu ba jornal Independente, wainhira fila husi vizita ba liur atu fo gravasaun hodi hare lolos konaba kutipan ida ne’ebe koalia iha Prezidensia da Republika, ne’ebe dehan “Hau informa ba Prezidenti katak, hau hakfodak tebes i sente hanesan laran ladun satisfeitu, hau la hirus maibe hau kecewa boot tanba Ministru Alfredo ba bebeik Australia, ba koalia konaba ita nia kazu, buat sira ne'e hotu".

Diario Independente la hatene bosok, maibe tuir PM Xanana see sosa bebeik jornal Indepedente hodi fo han deit jornalista ne’ebe tanggung jawab laiha.

“Hau dehan, Alfredo Pires ba iha Australia koalia kona-ba ita nia problema ho Australia i nia alin feto Palmira Pires ne’ebe servisu iha ETDA, ne’ebe ain at (alejada) ba iha Australia hodi hetan prende no halo interogatoriu no prende sasan hodi la fo fila,”

PM Xanana husu labele halo investa istoria hanesan ne’e, kazu TL ho Australia konaba tasi Timor laos problema ki’ik. Kazu ne’e problema bo’ot, problema ba soberani nasaun ida ne’e ninian.

"Hau tanis laos buat seluk, hau tanis tanba, hau dehan tinan 500 hamutuk ho Portugal sira todan iha kabas sorin ne’e, tinan 24 ita nia mate todan iha kabas sorin ne’e. Hau la permiti nudar rai ukun-an ona ema seluk mai sama hau nia ulun".

PM Xanana ho hirus hodi dehan, diario Independente keta simu osan karik.  PM Xanana dehan, see ami hakarak simu osan, ami simu osan barak. Ami simu osan miloens i ema ida la hatene. Ami hakarak simu osan ba riku iha liur, haluha tiha Timor. Ami bele simu osan barak, hodi taka buat hothotu. Mais, see halo hanesan ne’e traisaun bo’ot ba rai ida ne’e,”.

“Agora hau hirus, hirus ba diario Independente. Hau husu ba jornalista sira, buat ida ba intereses nasional ne’e, ita hotu. Iha labele fahe hanesan ne’e, ita labele sonkar hanesan ne’e. Ne’e ema hamnasa ita. Hau husu jornal Independente ho atensaun, hau nunka ho imi hirus malu, hau sempre hadomi, sempre buka dudu imi, mais ida ne’e hau la simu.

PM Xanana dehan, iha nia titlu nia bele simu, maibe ninia isin iha laran ne’e PM Xanana konsedera sala.  Iha laran ne’e, la kutip no la kaer hau nia liafuan lolos, tau fali buat seluk. Hau la hirus, hau husu deit responsabilidade, tanba Ministru Alfredo Pires ba Australia laos ba hamnasa no joga iha kotkotuk, ne’e lae.

“Hau fila husi rai liur, hau husu atu hare sira (Independente) nia gravasaun. Hau atu hare lolos gravasaun ne’e oin nusa,”PM Xanana husu.

Hatan ba asuntu ne’e, Diretor Exekutivu jornal Independente, Mouzinho Lopes hatete, bazeia ba deklarasaun Primeiru Ministru Xanana Gusmao ninian ne’ebe la kontente notisias husi jornal Independente ninian, liliu konaba kontestu koutasaun (kutipan).

“Ami prontu loke gravasaun ba kontestu kutipan ne’e no ami sei esplika ba publiku. Kutipan ne’e iha ami nia jornal la kompletu, tanba husi PM Xanana nia lia fuan para deit iha Alfredo ba bebeik Australia depois tama liu ba kazu Diretor ETDA ninian ne’e.

Diretor ne’e mos dehan, liu husi PM Xanana nia intervista ne’e mos dala balun hamosu jornalista, tanba PM Xanana koalia asuntu ida seidauk hotu para kedan i tama fali ba asuntu seluk. Ida ne’e hamosu konfuzaun iha hau nia jornalista wainhira atu halo kutipan.

Tuir lolos, hare ba kazu ne’ebe iha kontekstu boot, presiza tebes PM Xanana esplika detailu no labele hamosu mos konfuzaun ba jornalista. Ho ida ne’e falha iha ninia kutipan. “Ami rekoinese iha falha iha kutipan, ami sei espplika ba publiku,”dehan Diretor Independente.

Diretor ne’e ladun satisfas ho deklarasaun PM Xanana dehan, jornal Independente keta simu osan karik, Diretor ne’e hatan, jornal Independente mosu ho prinsipiu Independente, mais laos ho osan. Jornal Independente nunka hetan finanseiru husi governu Australia hodi halao aktividades.

“Australia nunka iha Independete nia kotuk, Independente hamrik ho timor oian nia Independente rasik,”deklara Mouzinho.